Folksonomies: Metadata voor de massa
In User Experience-land is er al enige tijd een trend gaande die ergens vorig jaar een naampje kreeg: Folksonomies. De term is een samentrekking van ‘folklore’ en ‘taxonomies’, en wordt gebruikt voor interactieve producten die de gebruiker in staat stellen om zelf metadata aan informatie te koppelen.
Metadata
Metadata is kort gezegd informatie óver informatie. Traditioneel gezien zijn er twee manieren waarop inhoud voorzien kan worden van metadata. De eerste is wanneer een centrale autoriteit de aangeleverde inhoud bestudeert en classificeert op basis van een van tevoren vastgestelde taxonomie. De tweede is wanneer dit werk wordt verricht door de auteur van de informatie zelf. In dit geval is er nog vaak sprake van bijvoorbeeld ‘controlled vocabularies’ waaruit de auteur kan putten om de inhoud te voorzien van bepaalde trefwoorden.
Tagging
Sinds kort is er een derde manier. De meest voorkomende implementatie van folksonomies is die waarbij de bezoeker van een website inhoud kan voorzien van zogenaamde ‘tags’. Dit zijn vrij te kiezen trefwoorden die de bezoeker simpelweg intikt. Vervolgens kan de bezoeker op basis van deze tags gerelateerde objecten zoeken, of overzichten opvragen van de meest gebruikte tags. De poel van inhoud wordt zo langzaam maar zeker voorzien van een extra betekenislaag die bepaald wordt door zijn gebruikers.
Voorbeelden
Goede voorbeelden van folksonomies zijn onder andere de websites Flickr.com (foto sharing community, onlangs door Yahoo gekocht), del.icio.us (bookmarking community), Consumating (dating site) en Upcoming.org (shared evenementen agenda.)
Nadelen
Folksonomies hebben uiteraard hun nadelen. Zo kunnen er veel duplicaten van tags ontstaan die grofweg hetzelfde betekenen. Veel van deze problemen lossen zichzelf echter op doordat de gebruikers zelf inzicht hebben in de reeds gebruikte tags. Uit onderzoeken blijkt bovendien dat de massaliteit van het taggen, de vele gebruikers die zich er mee bezighouden, fungeert als een soort auto-filter, waardoor de meest ‘logische’ tags de boventoon voeren.
Het is zeker de moeite waard om bij een volgend project eens stil te staan bij de mogelijkheden van folksonomies, zeker wanneer de te ontsluiten inhoud niet eenvoudig te voorzien is van een betekenisvolle metadata. Geef de massa de mogelijkheden het zelf te doen en laat je verrassen door de nieuwe relaties die ontstaan!
Meer lezen? Hier zijn een aantal goede artikelen over tagging en folksonomies:
- A world without folders is not a world without structure - Dan Brown
- Ontology is Overrated: Categories, Links, and Tags - Clay Shirky
- Tagging for Fun and Finding - Thomas Vander Wal
op Friday 8 July 2005 om 23:20
Tagging is erg cool, heb er pas nog een artikeltje over geschreven voor mijn studie.
Naast het nadeel van de synoniemen dat je noemde is er ook het nadeel van de ambiguïteit. Dat een woord voor verschillende mensen verschillende dingen kan betekenen.
Dat merk je pas echt als je door Flickr foto’s heen gaat bladeren met abstracte tags als ‘hope’ of ‘love’. Erg boeiend om de subjectiviteit van die begrippen geïllustreerd te zien.
op Saturday 9 July 2005 om 12:14
Alper, met je eens dat ambiguïteit als nadeel van tagging gezien kan worden. Maar zoals je zelf ook al in je (goede, heldere) presentatie laat zien, we kiezen voor “sloppy” in plaats van “perfect” met als doel de gewenste interactie nu te realiseren, in plaats van in de toekomst. In dit geval is “good enough” dus echt “good enough” (met dank aan David Weinberger).
op Sunday 10 July 2005 om 9:48
Voor jullie is TagCloud een toepasselijke tool: “TagCloud searches any number of RSS feeds you specify, extracts keywords from the content and lists them according to prevalence within the RSS feeds”.
op Sunday 10 July 2005 om 12:01
Was al aan het experimenteren met TagCloud. Hier is de nog prille wolk van open.info.nl.