Webrichtlijnen voor de overheid
Toegankelijkheid is hot. Niet alleen op dit blog wordt er over dit onderwerp veel gediscussieerd. Ook de Nederlandse overheid neemt toegankelijkheid erg serieus. Naast de toegankelijkheid besteedt de overheid ook expliciet aandacht aan de duurzaamheid van websites.
De overheid heeft beide aspecten gebundeld in de Webrichtlijnen voor de Overheid, “richtlijnen voor de toegankelijkheid en duurzaamheid van overheidswebsites”. De relatie tussen deze richtlijnen en het waarmerk drempelvrij.nl (voorheen Drempels Weg) wordt uitgelegd in de memo Waarmerk drempelvrij.nl en Webrichtlijnen. Daarin wordt onder andere gezegd:
Er is sprake van twee verschillende grootheden: De Webrichtlijnen zijn een kwaliteitsnorm, het Waarmerk drempelvrij.nl is een toetsingsregeling. Met de toetsing wordt een deel van de Webrichtlijnen afgedekt.
Ik heb onlangs de Webrichtlijnen doorgenomen en ik was behoorlijk onder de indruk. De richtlijnen gaan een stuk verder dan de drempelvrij.nl (W3C) richtlijnen en doen bijvoorbeeld wel uitspraken over welke versie van (X)HTML je dient te gebruiken, over het feit dat je structuur en opmaak strikt moet scheiden door alleen CSS te gebruik voor opmaak, over het feit dat “webpagina’s altijd uniek adresseerbaar en vindbaar zijn, ook als er later wijzigingen in de structuur van de site worden gemaakt” en over vele andere zaken. Er wordt onderscheid gemaakt tussen een minimale set aan eisen, bedoeld voor bestaande websites, en een set aan optimale eisen, bedoeld voor nieuw te bouwen websites. Als ik al kritiek heb op de webrichtlijnen dan is het dat al het werk dat door het W3C en door drempelvrij.nl verricht is, overgedaan wordt. In plaats van simpelweg te verwijzen naar de diverse drempelvrij.nl richtlijnen worden alle richtlijnen opnieuw en op eigen wijze verwoord (ik moet zeggen, op veel punten wel beter). Overigens zijn de webrichtlijnen zeker niet alleen van toepassing op overheidswebsites maar kunnen ze prima gebruikt worden bij de bouw van elke website.
In de November 2005 editie van het Livre Magazine staat een interview met Peter Waters, projectleider van Advies Overheid.nl over de Overheid.nl Webrichtlijnen. Het artikel besteedt onder meer aandacht aan het feit dat de Webrichtlijnen genomineerd zijn voor de “eEurope Awards for eGovernment 2005”, zoals ook valt te lezen op Advies Overheid.nl. Het artikel noemt ook een zekere “Burgerzoekmachine”, een toepassing die volgens planning medio 2006 gebruikt kan gaan worden door de Ministeries en door de gemeentes in Nederland om door alle door de overheid gepubliceerde bestanden te kunnen zoeken. Erg interessant klinkt ook een tool die eind dit jaar het licht moet zien en waarmee “burgers zelf kunnen nagaan of een overheidswebsite voldoet aan de webrichtlijnen.” Interessante quote:
Er zal met behulp van die tool een ranglijst worden opgesteld zodat je snel kunt zien waar jouw gemeente staat op het gebied van webrichtlijnen.
Werk aan de winkel dus! Voor gemeentes, voor website bouwers en voor leveranciers van producten om websites mee te bouwen en in te draaien (zoals content management systemen en portal servers). Zoals Nicoline ons ook al duidelijk maakte: 2006 wordt het jaar van de toegankelijkheid. En uit haar artikel blijkt dat het ook erg nodig is.
Peter zegt als laatste:
Ik hoop dat over 2 jaar 25 tot 50 procent van alle overheidssites voldoet aan de Webrichtlijnen.
Ik hoop het met hem. En ik hoop uiteraard, dat wij als Info.nl, hier nog een mooie bijdrage aan mogen leveren.
Tags: drempels weg, drempelvrij, overheid, peter waters, toegankelijkheid, webstandaarden, webtoegankelijkheid, accessibility
op Friday 4 November 2005 om 13:45
De webrichtlijnen van de overheid besteden ook expliciet aandacht aan het juiste gebruik van URL’s in een website. In het hoofdstuk Permanente, unieke URL’s is een sectie opgenomen over vriendelijke URL’s.
Deze richtlijnen komen aardig overeen met die in het “URI Freak (gebruikersvriendelijke URI’s)” artikel op deze weblog.
op Friday 4 November 2005 om 14:29
Overigens blijkt uit de Accessibility Monitor 2005 van Stichting Accessibility dat maar liefst 96% van de overheidssites momenteel niet voldoet aan de minimale toegankelijkheidseisen.
De website standards-schmandards.com geeft trouwens voor de overheden van de VS en van Nieuw-Zeeland soortgelijke percentages.
op Friday 4 November 2005 om 14:40
De PRDV geeft in ieder geval niet het juiste voorbeeld!
op Friday 3 March 2006 om 23:16
Interessant artikel en tot mijn vreugde positief over mijn favoriete onderwerp.
De opmerking “Als ik al kritiek heb op de webrichtlijnen dan is het dat al het werk dat door het W3C en door drempelvrij.nl verricht is, overgedaan wordt. In plaats van simpelweg te verwijzen naar de diverse drempelvrij.nl richtlijnen worden alle richtlijnen opnieuw en op eigen wijze verwoord” snijdt hout. Bij de samenstelling van de Webrichtlijnen is als uitgangspunt gehanteerd dat de normen die in de Webrichtlijnen een verplicht karakter hebben modulair dienen te zijn. Er is ook gekeken naar de ontwikkelversie van WCAG 2.0.
De status van WCAG 1.0 (het waarmerk Drempelvrij.nl, ook bekend onder de oude naam ‘Drempels Weg’ is gebaseerd op de prioriteit 1 ijkpunten) komt in de huidige versie van de Webrichtlijnen niet expliciet genoeg tot uitdrukking. Er komt een betere koppeling met WCAG en enkele omissies (op het gebied van multimedia) worden rechtgetzet. Als dat is gebeurd zijn de prio 1 en 2 ijkpunten gemapt naar een overeenkomstige Webrichtlijn. Op dat punt was er nog ruimte voor verbetering van de standards compliance.
op Wednesday 15 March 2006 om 15:56
Raph,
enig idee wanneer de nieuwe versie van de webrichtlijnen met de betere koppeling met WCAG beschikbaar komt? Ben daar erg benieuwd naar, omdat er inderdaad nog geen goede koppeling was met WCAG.
Komt er ook een document waarin de mapping duidelijk gemaakt wordt, zodat we zelf kunnen nagaan of inderdaad alles afgedekt wordt door de webrichtlijnen?
op Thursday 6 April 2006 om 11:29
Dag Geert,
Voordat een bijgewerkte versie van de Webrichtlijnen wordt gepubliceerd gaan we het voorstel voorleggen aan degenen die zijn betrokken bij de totstandkoming van de huidige versie van de Webrichtlijnen. Daar is overigens niets beslotens aan: het laatste voorstel is te vinden op http://www.raph.nl/webrichtlijnen/mapping/.
Overigens vindt de afdekking niet uitsluitend plaats via de mapping zelf. In het voorstel is opgenomen dat aan WCAG een status wordt meegegeven, en dat alle ijkpunten binnen de scope van de Webrichtlijnen vallen, ook als ze niet expliciet genoemd worden in een Webrichtlijn, of als de tekst van de gemapte Webrichtlijn afwijkt van het corresponderende ijkpunt. Op die manier:
1. borg je de positie van WCAG binnen de Webrichtlijnen (onder het kopje ’standards compliance’)
2. voorkom je oever- en eindeloze discussies over de interpretatie van Webrichtlijnen en daarmee corresponderende WCAG 1.0 ijkpunten. Er is dan immers een regel die aangeeft dat ze gelijk zijn
3. maak je je niet al te afhankelijk van WCAG 1.0. Uit de mapping met WCAG 2.0 blijkt duidelijk dat er sprake is van een koerswijziging. Ook tussen WCAG 1.0 en 2.0 is de mapping verre van dekkend.
Ik ben uiteraard benieuwd naar je reactie op het voorstel. Zou je die willen CC-en naar webrichtlijnen@raph.nl?
m.vr.gr.
Raph