Eerder schreef ik hier over tagging en facets, twee manieren om informatie op het web te structureren. Dit artikel gaat een stap verder.

De discussie rond tagging verzandt vaak in een vergelijking tussen deze nieuwe manier van informatie structureren en klassieke wijze, hier voor het gemak taxonomieën genoemd.

Volgens Clay Shirky zullen taxonomieën voor een groot gedeelte vervangen worden door systemen gebaseerd op tagging, ook wel folksonomies geheten.

Andere mensen met een wat behoudender perspectief denken dat het niet zo’n vaart loopt en wijzen op de vele nadelen die tagging heeft ten opzichte van traditionele classificatie.

Tagging-aanhangers wijzen vaak op de aanzienlijk lagere kosten voor het classificeren – dit wordt immers door de gebruikers zelf gedaan. Wat critici terecht opmerken is dat je ook naar de kosten van het vinden van gegevens in een informatiestructuur moet kijken, en deze zijn volgens hen aanzienlijk hoger bij een ‘folksonomy’.

Ik ben veel meer geïnteresseerd in systemen die het beste van tagging combineren met de deugden die we uit traditionele systemen kennen, en dan met name ‘facets’ of facetten.

Een voorbeeld:

• Ik kan een foto van mijn hond voorzien van tags zoals “hond” en “tekkel”.
• Ik kan de facetten van een evenement (plaats, datum, soort) vullen met gegevens als “Amsterdam”, “5 oktober 2005” en “educatie”.

Ik kan vervolgens andere foto’s getagged met “tekkel” opvragen, of kijken naar andere evenementen die plaats vinden in Amsterdam.

Op het oog verschillen in het bovenstaande voorbeeld tags en facetten niet veel met elkaar. Ik zou de facetten kunnen vervangen met vrij te bepalen tags en zolang iedereen “Amsterdam” maar hetzelfde spelt, heb ik hetzelfde effect (het wordt al lastiger met datums, maar dit terzijde.)

Het voordeel van facetten kan echter zijn dat ze een verband met elkaar hebben die de gebruiker ‘instinctief’ begrijpt. Zoals de facetten van een muzieknummer bijvoorbeeld: artiest – album – nummer.

Wat nu als we een systeem bouwen waarbij we zowel facetten als tags gebruiken? Ik las laatst een inspirerend artikel van Tom Coates waarin hij vertelde over een project genaamd PhoneTags. In PhoneTags krijgen luisteraars van een radiostation de mogelijkheid gespeelde nummers via hun mobiele telefoon te taggen, om vervolgens op een website nummers te zoeken die op dezelfde manier getagged zijn.

Coates gaat vervolgens verder met de vraag: wat nu als je de bak tags die aan de nummers hangt gaat gebruiken om albums en artiesten te voorzien van metadata? Je zou alle tags die bij de nummers van een specifiek album horen kunnen verzamelen en de 10 meest gebruikte aan het album kunnen hangen. Zodoende krijgt het album automatisch waardevolle metadata zonder dat iemand dat handmatig heeft gedaan.

Dit principe kan worden gebruikt om suggesties te geven voor andere leuke albums van jouw smaak door de match van dezelfde tags. En dat alleen maar door één nummer van tags te voorzien. En zo kun je ook artiesten aan elkaar koppelen.

Dit werkt alleen als je zowel facetten als tags gebruikt. Je hebt de striktheid van de artiest – album – nummer hiërarchie nodig om de tags die aan de nummers hangen langs de boomstructuur ‘omhoog te fietsen’. Als er geen logische samenhang tussen de facetten bestaat, is het zinloos tags van het meest specifieke naar algemenere facetten te verdelen.

Tom Coates vraagt zich aan het eind van zijn artikel af of we nog meer voorbeelden kunnen bedenken van de combinatie van tags en facets. Het idee laat mij in ieder geval niet los. Ik kan me bijvoorbeeld voorstellen dat je een evenementendatabase zoals Upcoming.org verrijkt met een facet-tag hybride navigatie. Zo zou je vervolgens kunnen zoeken naar steden met open source evenementen.

Zie voor een andere benadering van tags en facets fac.etio.us (via Many-to-Many).

Update 1: helemaal vergeten Technorati tags aan het bericht te hangen!

Update 2: Peter Van Dijck schrijft over een super-beta voorbeeld van een facets + tags navigatie voor Mefeedia.

Dit bericht was geplaatst door Kars op Tuesday 8 November 2005 om 9:16 uur en is gearchiveerd onder informatie-architectuur, tagging. Je kan de reacties hierop volgen via de RSS 2.0 feed. Je kan een bericht achterlaten, maar pingen en trackback is niet mogelijk.