Onlangs verscheen een aardig artikel in het Tijdschrift voor Marketing van de hand van Ferry den Dopper, waarin een aantal web 2.0 aspecten worden uitgelegd aan marketeers. Eén van die aspecten is remix – het fenomeen waarbij één of meerdere websites worden gebruikt als basis voor een nieuwe dienst. Den Dopper staat daarbij heel kort stil bij de juridische implicaties van deze waardetoevoeging door derden. “Some rights reserved” schrijft hij en citeert daarbij het Creative Commons-initiatief.

Ik denk dat dit aspect meer aandacht verdient. Remix is een breed cultureel fenomeen dat vraagt om echt nieuwe wetgeving. Het gaat niet om een nieuwe vorm van productie maar om een bijproduct van consumptie. Het is opvallend om te zien dat ook hier de wetgeving weer hopeloos achterloopt bij de technologische vooruitgang.

Een bekend voorbeeld van het product van remix, ook wel een mashup genoemd, is HousingMaps; hier worden de woonadvertenties van Graigslist uitgezet op een kaart van Google Maps. Nu is een dergelijke dienst alleen nog te realiseren door consumenten met voldoende technische vaardigheden om de verschillende diensten aan elkaar te knopen.

Ik voorzie dat we in de toekomst een groeiend leger “consument-producenten” zullen zien ontstaan. Dit zijn websurfers die enerzijds door het toenemen van hun eigen vaardigheden (programmeren wordt zoiets als schrijven en lezen) en anderzijds door de veranderende aard van webapplicaties (beter remixbaar) steeds eenvoudiger hun eigen versie van een dienst zullen kunnen vervaardigen.

Hiermee belanden we dan binnen afzienbare aard op het punt waar de muziekindustrie zich nu al bevindt. Voor de hedendaagse consument van muziek is het een fluitje van een cent een eigen versie van een nummer te maken. Dit is het gevolg van meerdere factoren: er is een overdaad aan bronmateriaal dat eenvoudig te verkrijgen is en het gemak waarmee de remix weer aan vrienden en bekenden teruggegeven kan worden is groot.

Sommige theoretici stellen dat het bij het remixen van muziek om communicatie gaat, niet om productie en dat daarom het huidige auteursrecht niet van toepassing is op dit fenomeen. De gemiddelde remixer past een deuntje aan om iets over zichzelf te communiceren. Als we kleding uit verschillende boetiekjes combineren om te komen tot onze eigen identiteit is er geen modefabrikant of kledingverkoper die hier moeilijk over doet, zelfs niet als we de schaar in een broek zetten. Deze situatie dient ook te ontstaan bij auteursrechtelijk beschermd beeld en geluid.

“Some rights reserved” is dus een eerste stap in de juiste richting: productenten van digitale media kunnen zo te kennen geven dat remixers zorgeloos hun gang kunnen gaan. Dit predikaat kan wat mij betreft straks ook bij websites worden meegeleverd: “remixen toegestaan”. Maar dat is niet genoeg: ook zonder toestemming moeten remixers van webdiensten straks in staat zijn iets over zichzelf te zeggen met een zelfgefabriceerde combinatie van Amazon, Google Maps en Wikipedia. Bijvoorbeeld.

Meer lezen:

• Ferry den Dopper in TvM
• Let us grind them into dust! – The new aesthetics of digital archives – Matt Locke
• remix is active consumption not production - Danah Boyd
• God’s Little Toys – William Gibson
• Housingmaps
• Some Rights Reserved

Dit bericht was geplaatst door Kars op Tuesday 21 February 2006 om 16:24 uur en is gearchiveerd onder remix, web 2.0. Je kan de reacties hierop volgen via de RSS 2.0 feed. Je kan een bericht achterlaten, maar pingen en trackback is niet mogelijk.