Creatief vergaderen is geen brainstorming
Aan het begin van het ontwerpproces is het gebruikelijk om met een groepje creatievelingen bij elkaar te gaan zitten. Dit met het doel ideeën te genereren en uit te wisselen. Deze sessies worden vaak geheel onterecht als brainstormsessie aangeduid. In tegenstelling tot wat veel mensen denken is brainstorming een goed uitontwikkelde en strak omschreven methode. Het is zinvol om deze methode te volgen of de sessies niet onder deze noemer te schuiven. Zo voorkom je valse verwachtingen, bovendien is brainstorming een effectieve methode. Mits de deelnemers zich aan deze methode houden.
Brainstorming is bekend geworden nadat Alex F. Osborn er in 1930 een boek over schreef. De methode is ontwikkeld om effectief creatief te kunnen zijn in groepsverband. Creativiteit is de mate waarin we in staat zijn een probleem op te lossen. De methode schrijft dan ook voor om het probleem duidelijk te stellen voordat we starten met een brainstorm. Daarnaast zijn de meeste mensen creatiever op het moment dat ze “los” zijn. Ook dit is omschreven in de methode.
De belangrijkste regels van een brainstorm methode
Vooraf:
- Formuleer het probleem
- Laat kort voor de sessie iedereen bij elkaar komen, leg de regels nogmaals uit en doe een oefen brainstorm om iedereen ‘los’ te maken.
Tijdens de brainstorm:
1. Kritiek is verboden
Tijdens de brainstorm sessie moet praktisch denken over de toepasbaarheid van ideeën vermeden worden. In elk geval is het uiten van dit soort denkwijzen verboden. Het negatief beoordelen van ideeën moet uitgesteld worden. Deze regel zorgt ervoor dat er veel en mogelijk onverwachte associaties ontstaan. De onverwachte associaties kunnen als opstapje dienen. Het strikt handhaven van deze regel is van belang omdat deelnemers zich aangevallen voelen, waardoor de tweede regel in het gedrang komt.
2. Genereer ongeremd ideeën
De deelnemers moeten de kans krijgen om elk idee te uiten, zonder geremd te worden door zichzelf of door anderen. Bij de brainstormsessie moet er een sfeer neergezet worden die veiligheid en vrijheid geeft.
3. Associeer door op ideeën van anderen.
Streef naar betere ideeën door voort te bouwen op associaties van anderen.
4. Probeer zoveel mogelijk associaties te bedenken
Met deze laatste regel proberen we een grote associatiesnelheid af te dwingen. Hierdoor worden meer ideeën gegenereerd, bovendien krijgt het kritisch denken van de deelnemers minder kans.
Ik zou graag willen dat creatief vergaderen niet zonder meer onder de noemer van brainstorming geschoven wordt. Het is verwarrend voor de deelnemers en doet afbreuk aan het imago van brainstorming als effectieve manier tot echte nieuwe inzichten te komen.
Tags: creativiteit, ontwerpen, ontwerpproces, vergaderen, brainstorming
op Friday 11 May 2007 om 20:02
Dit wist ik helemaal niet! Ik zal het er eens over hebben met het team, wellicht dat we dan nog eens op iets leuks uitkomen.
op Monday 14 May 2007 om 14:30
helemaal mee eens harm… :)
op Wednesday 16 May 2007 om 13:34
Mooi Harm! Gaat je volgende bijdrage over het vervolgens komen tot keuzes?
op Tuesday 22 May 2007 om 14:14
En als de groep uitgeassocieerd is, zijn er allerlei leuke trucs om iedereen weer aan de gang te krijgen. Bijvoorbeeld een woord roepen dat niets met het onderwerp te maken heeft en daar op verder associeren of ‘het negatief’ van een woord noemen. Erg leuk en werkt altijd!
Overigens, moet de titel niet zijn, ‘creatief vergaderen is geen brainstormen’?
op Thursday 24 May 2007 om 12:01
@ Arjan. Super! Dat is precies de boeling van mijn post.
Het schiften van de ingebrachte ideeen is vaak eenvoudiger als het verzinnen van nieuwe oplossingen. Vandaar dat dit geen onderdeel is van brainstorming. De “Walt Disney Strategie” is een andere associatieve methode om ideeen te genereren. In deze methode zit schifting ingebakken.
@ Mike. Te gek plan! De titel is omgegooid.
op Friday 8 June 2007 om 16:36
@Harm. Ik heb enige tijd geleden een paar boekjes gekocht van Edward de Bono. Sinds jaar en dag de guru op het gebied van creatief denken. Met name ‘How to have creative ideas’, is een leuk boekje met 60 interessante oefeningen. Ik zal het ‘ns meenemen.
op Friday 15 June 2007 om 13:44
Harm,
Als creative facilitator begrijp ik precies wat je bedoeld. Ik begeleid creatieve brainstormsessies, die verder gaan de dan de standaard brainstorm. Daar waar de standaard brainstorm ophoudt, begint het voor mij pas. Zie bij Mik. Daarna gaat het overigens nog wel verder want via convergeren kom je uiteindelijk tot concepten die weer concrete producten (in de breedste zin van het woord) opleveren. Als ik je een keer van dienst kan zijn, mail me!