Ontwerpen vanuit de gebruiker of vanuit de ontwerper
Afgelopen week vonden er twee avondseminars plaats die beide alles te maken hebben met het creatieve proces in het werk van een online agency als Info.nl. Donderdag 19 februari organiseerden we zelf samen met de Club of Amsterdam de avond ‘Future of Creative Agencies‘. En maandag 23 februari vond voor de tweede keer This Happened plaats (overigens geïnitieerd door Kars Alfrink, ooit ook mede-aanstichter van dit blog).
Oppervlakkig gezien zou je uit deze twee avonden twee tegengestelde visies over het ontwerpen kunnen concluderen. Waar bij This Happened het betrekken van de eindgebruiker centraal stond, leek de conclusie van de discussie bij de Future of Creative Agencies dat visie van de ontwerper essentieel is in de toekomst. Het verschil is echter niet zo groot als het lijkt.
Niemand zal ontkennen dat het ontwerpen vanuit de eindgebruiker essentieel is voor succes. En dan niet volgzaam proberen de directe vraag van een eindgebruiker vertalen, maar op basis van het achterhalen van de werkelijk motivaties van de gebruiker; waar maak je de gebruiker echt gelukkig mee.
Hoe je dat doet, daar kan je verschillende insteken voor kiezen. Bij This Happened hechten alle sprekers in meer of mindere mate erg aan de directe input van gebruikers. Sanne Kistemaker betrok een gezin om haar tool voor oma-kleinkind-communicatie te ontwerpen, Niels Keetels ontwierp zijn Softbody spel door intensief het speelgedrag van peuters te beoordelen en het spel ontstond in zijn uiteindelijke versie door het spelen door de doelgroep. Irene van Peer praatte eerst intensief met de gemeenschap in haar Zuid-Afrikaanse context. De dames van Mimoa praten voortdurend met de gebruikers voor het verbeteren van de diensten in kleine stappen.
Aan de andere kant bleek bij de Future of Agencies het belangrijk dat een ontwerper een leidende rol neemt en de eigen visie niet verloochent. Daarbij wordt de context van het probleem uiteraard niet uit het oog verloren. De Homo Interacticus zoals Jann de Waal die doopte kent zijn context maar neemt de leiding in het proces om tot een eindresultaat te komen.
Uiteindelijk ligt het helemaal niet ver uit elkaar. De visies bij This Happened bleken ook vanuit de ontwerper te worden gedragen. Zoals Sanne mooi aangaf aan dat het ultiem dicht op de gebruiker kruipen juist zorgt voor een reflectie van de ontwerper doordat de interpretatie van de ontwerper allesbepalend wordt.
En het mooiste voorbeeld waren daarin wel Naomi Schiphorst en Mieke Vullings van Mimoa. Zij zijn het product juist vanuit een eigen behoefte en visie gestart. Als echte architecten bewaken ze dat de eigen visie overeind blijft. Dat betekent niet dat de input van de gebruikers niet bepalend is voor hoe de dienst zich ontwikkelt. De kracht van de goede ontwerper uit zich in het samenbrengen van een eigen visie die maximaal de context opneemt en vertaalt. En dat is precies wat we bedoelen met de homo interacticus.